Malai Tatane

Malai Tatane (Vata-ira/Ai-lapu I lafai)

Uru Janeiru vaci ece ivit vaci I lafai unit tu alivana Cailoru lata a i leren moco, vayan pain, la’an tava tara ceru tu ukan-ukani jen ia-kail/tana-kail luren eme Malai (Vata-ira/Ai-lapu I lafai) tatane. I mucunana tali lafai, marlauhana lafanen hai malufe, festa lafai hala fain ica rau-rau mas aka Aya-ira liarana navare, aka mua-cau-vele I liarana navare. Aya-ira liarana en nar “agradesimentu” unit afa alim fulehe eme mua-cau-vele ho horo-cau-vale ita afa mica lauhe ina.

Uru tan-ukani-ece mucune ia cal-pal haim a marake tu aya-ira nita ali helupai, cal-pal ta har “vata-ira/ai-lapu imiri semut nara No-fanu-va’arana mau nara enahu potina aratana eme na’a co’one, umun ho molunim e na’a co’one”. I mucunana it ana vari em evanca’a:

“Emer I mamunit ta…’a (em mar tei Fitu atere nere, hai tei) Erit a vata-ira/ai-lapu I hocava, enitu uru atu nita ali helupai, aya-ira atu nita ali helupai, ant enapur luku, eme nere. Aya-ira I rata mucune antene o lukun unu hai fai, ipil lukun unu hai fai, tene a nia-kail tana kail a ane, a nia lalan ho a tana lalani nara, antene piri-piri jojo nara, poi-mucu-vayake/poi-malu-vayake nara, antene lan hai na’a nelu/tava hai na’a nelu, a nia kail tana kail it tu anten hai malufe nara. Ant eme cicika/fafuka na vayamai eta em la URU-POI acita VACU-POI acita, po leren ho moco lan tava it hai sasale ten ia-kail unu hai fai ali tan kail unu hai fai. Po uru I miri-mirin a hai mau, aya-ira I miri-mirin a hai mau, Vata-ira/ai-lapu lafaim ini utupe, inta ia rau-rau, tana rau-rau, inta potina nacone, ara-tana na cone”.

Vaci ivi mucune, leren moco, vayan pain, lan tava jen le’e lure, ia ho tana kaili lure eme aca-ucu nere, virahara-vahuvari nere, isikuru-pintes nere eme Vata-ira lafai tavane. Koso-koson/ore’e, tipal uta, sikir-vaure nau mela, lata mucupenu ta la Lai-renu/To’olan naen em ete kere-kere na’a semu. Vaci ivi nae vaci I teinu, ma it Lukun ho hopon acak mirana o no-hai-lolo, eme cal-pal acita ta eme URUPOI ho VACUPOI na’a neterika.

Tarut Malai (Vata-ira lafai) apur luku, upur o kene-kene, kamin o kene-kene, ta I virahana fahu vari me, tua ho raki, no tua nauni, palu tua nauni, calu tua nauni, enit calu tua tel I, palu tua tel I, eme napur luku, leren moco, vayan pain, la’an tava ia-kail ho tana-kail I me a netererika.

By..KALIUETE :Lezu_Malay

Huma ara apur horumace

 Humara apur horumace Uru Novembru vaci I heci nae ia relijiaun Katolika mua cele tatane ia na’u uku vaci ivi marakenu la orosaun fai, ucu pacu ho cipi-cipi ere mela narun nae. Vaci enia Humara ere ivaci lafai tu nau uku la narun maran ucupa ceve nar cipicipi narun nae. Fai-fain enia nacun imiri unit tu ratan relijaun Katolika a Timor i muacauvele micapemaun emau it karua lata Lospala Tutuala naen hai lauhe. Humara vaci ia lemocor ere it ica ten co’one sirivesi ali hai la lata i telira nae ere o na’u uku mau nu lemocor it lenae ere tavane nu mace-macen i, tua , cipi-cipi ucupacu it emau im horune ta la Narun mara.Ica la’anu nu irinmara ipar havare, la kasa, la tahimara eme nara leura ho api it tavar nara mau em lenapemaun em Humara i vaci aca na’ate. Lata Lospala nae, I mai-maisina Tutuala nae, tavar ivi nae ia ratan naen e ula-ula tavar fafain unit tu ahar vaci ia tavar I maraken muaharan ukani polu-polu tavar Humara apur horumace. I emerena ia tavar la orosaun fai Martei (Padre) misa naen ira tein im ucupacu ho cipi-cipi nae

tavar ta mau em narun napemau. Mau narun naen tavar ivinaen Orosaun fain nar Hocava Marau tolunana lanura ere it haila Humara nae ere ina. Tavar lutur nae ia tavar Orosaun fai, ivit sai tavar Ucupacu ceve, ivi’it sain nae tavar hin ore mokor it hai fai, macen ho ira ere it emela narun mara ivim horune nu Humara ere apur hai horumace, tavar ivinaen narun ere tatapen macen ho ira, it i lemocor em narun nae una, ica ra-rau, cicirai, ica tua tutu ata-atar savi tavar ta fulehen lemara. Vaci i polu-polu ia tavar akam nacun fai, ica narun naen fulehen lemara o nar lenaen ali leu-leule, cicirai nar macen restu it ane ia lenaen ivi ali una Humara ere apur una vaci ukani polu-polu ia ta nausai.

Ikuti

Get every new post delivered to your Inbox.